ویروس شورتکات چیست و چگونه آن را حذف کنیم؟
اگر امنیت کامپیوتر و اطلاعات شخصی تان برایتان اهمیت دارد، به هیچ عنوان روی آن آیکون شورتکات کلیک نکنید! چرا که با این کار، ویروس به سرعت اجرا شده و علاوه بر فلش، سیستم شما را نیز آلوده می کند.
اما چاره چیست؟ آیا فایل هایمان برای همیشه پاک شده اند؟
نگران نباشید؛ اطلاعات شما سر جایش است! در ادامه این مقاله، بررسی می کنیم که دقیقاً چه بلایی سر فلش مموری شما آمده و بهترین و سریع ترین روش های حذف ویروس شورتکات و بازگردانی اطلاعات را به صورت گام به گام به شما آموزش می دهیم. تا پایان همراه ما باشید.
شورتکات (Shortcut) چیست؟
شورتکات یا Shortcut در زبان فارسی به معنای «میان بر» است. فرض کنید یک پوشه پر از فیلم در درایو E دارید، اما می خواهید برای دسترسی سریع تر، آن را روی دسکتاپ (صفحه اصلی ویندوز) هم داشته باشید. کپی کردن این حجم از اطلاعات روی دسکتاپ منطقی نیست؛ چرا که دسکتاپ بخشی از درایو ویندوز (معمولاً درایو C) محسوب می شود و این کار باعث پر شدن سریع حافظه اصلی سیستم خواهد شد. چاره کار چیست؟ راه حل این است که پوشه اصلی در همان درایو E بماند و شما فقط یک میان بر (شورتکات) از آن روی دسکتاپ ایجاد کنید. شما می توانید از یک فایل یا پوشه، بی نهایت شورتکات در هر کجای سیستم که بخواهید بسازید.نکته مهم: اگر ما یک شورتکات را حذف کنیم، هیچ اتفاقی برای فایل یا مسیر اصلی که شورتکات به آن متصل است نمی افتد و همه چیز دست نخورده باقی می ماند. (دقیقاً مانند آیکون برنامه های نصب شده روی ویندوز که در پوشه Program Files قرار دارند، اما برای راحتی کار یک میان بر از آن ها روی دسکتاپ قرار می گیرد).
ویروس شورتکات چیست و دقیقاً چه کار می کند؟
خب تا اینجا با مفهوم میان بر آشنا شدیم؛ حالا برگردیم به سراغ ویروس شورتکات. با توجه به توضیحات بالا، نتیجه می گیریم با کلیک روی آیکون شورتکاتِ داخل فلش مموری، در حقیقت به سیستم دستور می دهیم تا فایلی را اجرا کند. اما باید ببینیم آن فایل پنهان چیست و کجا قرار گرفته است؟ وقتی فلش شما ویروسی می شود، این میان بر در واقع به جای فایل های شما، یک بدافزار مخرب را اجرا می کند!از کجا بفهمیم شورتکات به چه فایلی متصل است؟
برای پیدا کردن فایل اصلی (Target) که شورتکات قصد اجرای آن را دارد، مراحل ساده زیر را دنبال کنید:- روی آیکون شورتکات راست کلیک کنید.
- گزینه Properties را انتخاب کنید.
- در پنجره ای که باز می شود، به دنبال عبارت روبروی کادر Target بگردید. مسیری که در این کادر نوشته شده، همان فایلی است که در حقیقت با کلیک شما اجرا می شود.
- اگر می خواهید مستقیماً به محل قرارگیری فایل اصلی هدایت شوید، کافیست روی دکمه Open File Location کلیک کنید تا پوشه هدف برایتان باز شود.
آیا باید فایل Targetِ ویروس شورتکات را حذف کنیم؟
قطعاً خیر! اما چرا؟
اگر در پنجره Properties به مسیر کادر Target دقت کنید، معمولاً متوجه می شوید که ویروس در ابتدای مسیر به فایل rundll32.exe اشاره می کند. این فایل، یکی از فایل های اساسی و کاملاً ضروری برای کارکرد صحیح سیستم عامل ویندوز است.
هشدار مهم: گذشته از اینکه حذف فایل rundll32.exe به این سادگی ها نیست، اگر به هر طریقی موفق به حذف آن شوید، اوضاع بسیار بدتر می شود و ویندوز شما دچار اختلال جدی خواهد شد! ویروس اصلی این فایل نیست، بلکه فایلی است که در ادامه آن نوشته شده است.
در واقع، بعد از rundll32.exe یک عبارت دیگر (نام فایل ویروس) قرار دارد. این نام اصلاً ثابت نیست و در هر سیستمی ممکن است تغییر کند (مثلاً فایلی با نام عجیب $WA.USBD). این فایل مخرب، با استفاده از دستورات سیستم، رمزگشایی و اجرا می شود و فلش شما را آلوده نگه می دارد.
این فایل مخرب کجا قرار گرفته است؟
این فایل دقیقاً داخل خود فلش مموری شما قرار دارد، اما به صورت سیستمی مخفی (Hidden) شده است تا نتوانید به راحتی آن را پیدا و پاک کنید.
چگونه فایل های مخفی شده در ویندوز را مشاهده کنیم؟
برای اینکه بتوانید فایل های مخفی شده توسط ویروس شورتکات را ببینید، لازم است تنظیمات Folder Options ویندوز را تغییر دهید.
پیشنهاد میکنیم پست مربوط به مخفی شدن اطلاعات داخل فلش را مطالعه کنید تا با جزئیات کامل این کار و عادی سازی فایلهای مخفی شده به وسیله ی ویروس آشنا شوید.
در تصویر زیر (که مربوط به محیط ویندوز ۱۰ است)، مراحل دقیق نمایش فایل های مخفی و سیستمی به صورت تصویری و خلاصه آمده است:
فایلهای فلشِ آلوده به ویروس شورتکات کجا رفته‌اند؟
خبر خوب این است که فایلهای شما حذف نشده‌اند! بلکه ویروس شورتکات با استفاده از دستورات سیستمی، آن‌ها را مخفی (Super Hidden) کرده و به جای آن‌ها یک میان‌بر دروغین قرار داده است.
همان‌طور که در بخش قبل اشاره کردیم، اگر تنظیمات Folder Options ویندوز را تغییر دهید و دوباره فلش را باز کنید، می‌توانید فایلهای مخفی‌شده‌ی خود را به‌صورت کم‌رنگ ببینید. برای خارج کردن این فایل‌ها از حالت مخفیِ سیستمی، استفاده از ابزار تخصصی سریع‌ترین راه است.
استفاده از ابزار «آنتی هیدن» پازهر
آنتی هیدن (Anti-Hidden) ابزاری کاربردی در آنتی ویروس پازهر است که با اجرای آن می‌توانید فایلهای مخفی شده توسط ویروس را به حالت اولیه برگردانید.
چگونه فایلهای ویروس شورتکات را در ویندوز پیدا کنیم؟
ویروس شورتکات برای اجرای خود، فایلهای مخربی را در پوشه‌های سیستمی ویندوز کپی و پنهان می‌کند. برای پیدا کردن این فایل‌ها به صورت دستی، باید به مسیرهای زیر در درایو ویندوز مراجعه کنید (ابتدا باید نمایش فایلهای مخفی در ویندوز فعال باشد):
- پوشه AppData\Roaming در مسیر
C:\Users\[YourUsername]\AppData\Roaming - پوشه Temp در مسیر
C:\Users\[YourUsername]\AppData\Local\Temp - پوشه ProgramData در مسیر
C:\ProgramData
در این پوشه‌ها باید به دنبال فایل‌هایی با پسوندهای vbs. ، vbe. و یا wsf. بگردید (مانند فایل‌هایی با اسامی helper.vbs، windows.vbs یا نام‌های تصادفی و نامفهوم). این فایل‌ها همان کدهای مخرب ویروس هستند.
ارتباط ویروس شورتکات با فایل wscript چیست؟
فایل wscript.exe (Windows Script Host) یک فایل سیستمی کاملاً سالم و ضروری متعلق به خود ویندوز است که وظیفه اجرای اسکریپت‌ها را بر عهده دارد. ویروس شورتکات از جنس اسکریپت (VBScript) است و برای اجرا شدن، از فایل wscript ویندوز سوءاستفاده می‌کند.
اگر در Task Manager ویندوز مشاهده کردید که پروسه wscript.exe در پس‌زمینه در حال اجراست (در حالی که برنامه‌ای اجرا نکرده‌اید)، به احتمال زیاد در حال اجرای ویروس شورتکات است. دقت کنید: شما هرگز نباید فایل wscript.exe ویندوز را پاک کنید؛ بلکه باید با بستن این پروسه در Task Manager (گزینه End Task)، به مسیرهای گفته شده در بالا مراجعه کرده و فایلهای با پسوند vbs را حذف کنید.
حذف قطعی ویروس شورتکات
پاک کردن دستی فایل‌ها ممکن است ویروس را به طور موقت متوقف کند، اما بدافزار معمولاً مجدداً از طریق رجیستری ویندوز خود را بازیابی می‌کند. برای حذف قطعی ویروس شورتکات، پاکسازی رجیستری و جلوگیری از آلوده شدن فلش مموری‌های دیگر، نصب آنتی ویروس روی سیستم بهترین راهکار است تا بدافزار به صورت ریشه‌ای از بین برود.
حذف ویروس شورتکات از ویندوز و فلش (روش عملی و مرحله‌به‌مرحله)
اگر بعد از اتصال فلش مموری، فایل‌ها و پوشه‌های شما مخفی می‌شوند و به جای آن‌ها Shortcut ایجاد می‌شود، احتمال دارد فلش یا کامپیوتر به یکی از انواع بدافزارهایی که از طریق حافظه‌های قابل حمل منتشر می‌شوند آلوده شده باشد. نکته مهم این است که چیزی به نام یک «فایل اصلی ویروس شورتکات» با مسیر ثابت وجود ندارد. بسته به نوع بدافزار، فایل مخرب ممکن است در Temp، AppData، پوشه Startup، رجیستری یا خود فلش قرار گرفته باشد. برخی بدافزارهای شناخته‌شده نیز از فایلهای JS، VBS، EXE یا LNK برای اجرای خود استفاده می‌کنند. به همین دلیل، حذف دستی یک فایل خاص از پوشه Temp به تنهایی روش مطمئنی برای پاکسازی نیست. روش زیر ابتدا آلودگی را بررسی می‌کند و سپس فایلهای مخفی شده را بازمی‌گرداند.- ابتدا روی Shortcutهای مشکوک کلیک نکنید. اگر فایلهای فلش ناگهان به میان‌بر تبدیل شده‌اند، روی آن‌ها دوبار کلیک نکنید؛ زیرا در برخی بدافزارها Shortcut می‌تواند علاوه بر باز کردن پوشه، یک فایل مخرب یا اسکریپت را نیز اجرا کند.
- فلش را از کامپیوتر جدا کنید. اگر چند فلش یا حافظه قابل حمل به سیستم متصل است، آن‌ها را نیز جدا کنید تا در هنگام بررسی، آلودگی احتمالی به حافظه دیگری منتقل نشود.
- ویندوز را با آنتی‌ویروس اسکن کنید. ابتدا یک اسکن کامل روی کامپیوتر انجام دهید. آنتی‌ویروس به جای اینکه صرفاً دنبال یک فایل با نام مشخص بگردد، فایل‌ها و رفتارهای مشکوک را بررسی می‌کند. مایکروسافت نیز برای تهدیدهای مشابه اجرای اسکن کامل سیستم با یک راهکار امنیتی به‌روز را توصیه می‌کند.
- پس از اسکن سیستم، فلش را متصل و خود فلش را نیز اسکن کنید. حذف بدافزار از کامپیوتر به تنهایی کافی نیست؛ زیرا ممکن است یک نسخه از بدافزار همچنان روی فلش باقی مانده باشد. برخی بدافزارهای USB نسخه‌ای از خود را روی حافظه قابل حمل قرار می‌دهند تا هنگام اتصال به کامپیوتر دیگری دوباره اجرا شوند.
- فایلهای مخفی را با CMD بازگردانید. پس از اینکه فلش را اسکن کردید، در صورت نیاز CMD را باز کنید و حرف درایو فلش را وارد کنید. برای مثال اگر فلش درایو F است:
F:سپس دستور زیر را اجرا کنید:attrib -h -r -s /s /d *.*این دستور برای بازگرداندن فایل‌هایی است که ویژگی Hidden یا System گرفته‌اند و خودش ویروس را حذف نمی‌کند. - Shortcutهای باقی‌مانده را بررسی کنید. اگر بعد از اسکن، میانبرهای مشکوک هنوز روی فلش وجود دارند، مشخصات آن‌ها را بررسی کنید. اگر مقصد Shortcut به فایل یا دستور ناشناخته‌ای مانند wscript.exe، cscript.exe، powershell.exe یا یک فایل اسکریپتی ناشناس اشاره می‌کند، آن را اجرا نکنید. بعضی بدافزارهای USB از همین روش برای اجرای کد مخرب استفاده می‌کنند.
- اگر آلودگی دوباره ایجاد شد، سیستم را مجدداً اسکن کنید. اگر فایل‌ها را برمی‌گردانید اما پس از جدا و وصل کردن فلش دوباره Shortcutها ایجاد می‌شوند، احتمال دارد یک منبع آلودگی هنوز روی کامپیوتر یا فلش باقی مانده باشد. در این شرایط، به جای حذف تصادفی فایلهای Temp یا AppData، اسکن کامل سیستم را تکرار کنید و مواردی را که آنتی‌ویروس به عنوان تهدید شناسایی کرده است حذف یا قرنطینه کنید.
هشدار: فقط به دلیل اینکه فایلی با پسوند .js در پوشه Temp یا AppData پیدا کرده‌اید، آن را ویروس فرض نکنید. فایلهای اسکریپتی می‌توانند توسط نرم‌افزارهای مختلف نیز استفاده شوند. حذف فایلهای ناشناس بدون بررسی ممکن است باعث ایجاد مشکل در برنامه‌های دیگر شود. بهتر است فایل مشکوک ابتدا توسط آنتی‌ویروس شناسایی شود.
چگونه بفهمیم مشکل از خود کامپیوتر است یا فلش؟
اگر فقط یک فلش خاص پس از اتصال به کامپیوتر دچار مشکل می‌شود، احتمال دارد آلودگی در همان حافظه وجود داشته باشد. اما اگر چند فلش مختلف پس از اتصال به یک کامپیوتر به‌طور مشابه دچار مشکل می‌شوند، باید خود سیستم را نیز به عنوان منبع احتمالی آلودگی بررسی کنید. یکی از نشانه‌های مهم آلودگی فعال این است که پس از پاک کردن فایلهای مشکوک و بازگرداندن فایلهای اصلی، با اتصال دوباره فلش، Shortcutها مجدداً ایجاد شوند. در چنین شرایطی، صرفاً استفاده از دستورattrib مشکل را حل نمی‌کند و باید منبع آلودگی در ویندوز یا حافظه قابل حمل پیدا و پاکسازی شود.
آیا می‌توان فایل ویروس را از پوشه Temp حذف کرد؟
در بعضی آلودگی‌ها، فایلهای مخرب با پسوندهایی مانند .js یا .vbs در پوشه‌های موقت ویندوز قرار می‌گیرند. برای نمونه، مایکروسافت وجود فایلهای JS مخرب در مسیر %AppData%\Local\Temp را برای برخی تهدیدها مستند کرده است. اما این موضوع به معنی آن نیست که هر فایل JS موجود در Temp ویروس است یا اینکه همه بدافزارهای Shortcut از همین مسیر استفاده می‌کنند. بنابراین توصیه نمیشود کاربر صرفاً با ورود به Temp، تمام فایلهای .js را حذف کند. روش مطمئن‌تر این است که ابتدا فایل توسط آنتی‌ویروس شناسایی شود یا مشخصات آن با بررسی دقیق مشخص شود.آیا بعد از حذف ویروس باید فلش را فرمت کنیم؟
فرمت کردن فلش می‌تواند فایلهای موجود روی همان حافظه را حذف کند و در بسیاری از موارد راهی برای پاکسازی کامل آن است؛ اما قبل از فرمت باید از فایلهای مهم نسخه پشتیبان تهیه کنید. همچنین اگر کامپیوتر آلوده باشد، فرمت کردن فلش به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. ممکن است پس از اتصال مجدد فلش به همان کامپیوتر، دوباره فایلهای مخرب روی آن ایجاد شوند. به همین دلیل ابتدا باید سیستم نیز بررسی و در صورت نیاز پاکسازی شود.خلاصه مراحل پاکسازی
- روی Shortcutهای ناشناس کلیک نکنید.
- فلش را جدا کنید و ابتدا کامپیوتر را با آنتی‌ویروس اسکن کنید.
- فلش را دوباره متصل کرده و خود فلش را نیز اسکن کنید.
- پس از اطمینان از پاکسازی، با دستور attrib فایلهای مخفی شده را نمایش دهید.
- Shortcutهای باقی‌مانده و مشکوک را اجرا نکنید.
- اگر آلودگی دوباره برمی‌گردد، منبع آن هنوز پاک نشده و باید اسکن کامل سیستم انجام شود.
نکته پایانی: CMD برای بازگرداندن فایلهای مخفی شده ابزار مفیدی است، اما جای آنتی‌ویروس را نمی‌گیرد. برای حذف واقعی بدافزار، باید خود سیستم و حافظه USB از نظر وجود فایل‌ها و رفتارهای مخرب بررسی و اسکن شوند.
حذف اثرات ویروس شورتکات با CMD (بازگردانی فایلهای مخفی شده)
اگر بعد از اتصال فلش مموری به ویندوز، فایل‌ها و پوشه‌های شما ناپدید شده‌اند و به جای آن‌ها میانبرهای شورتکات مشاهده می‌کنید، ممکن است فایلهای اصلی فقط به صورت مخفی و سیستمی درآمده باشند. یکی از روش‌های دستی برای نمایش دوباره فایل‌ها و پوشه‌های مخفی شده، استفاده از محیط خط فرمان ویندوز یا همان CMD است.
توجه: دستوری که در این روش استفاده میکنیم، ویروس یا بدافزار را شناسایی و حذف نمی‌کند. این دستور فقط ویژگی‌های فایل‌ها را تغییر می‌دهد تا فایل‌هایی که مخفی شده‌اند دوباره قابل مشاهده باشند. بنابراین اگر فلش یا کامپیوتر واقعاً به بدافزار شورتکات آلوده شده باشد، برای پاکسازی آن باید از یک آنتی‌ویروس استفاده کنید.
برای بازگردانی فایلهای مخفی شده، مراحل زیر را با دقت انجام دهید:
- ابتدا کلیدهای ترکیبی Win + R را فشار دهید تا پنجره Run باز شود.
- عبارت cmd را تایپ کرده و Enter را بزنید.
- حرف مربوط به درایو فلش خود را پیدا کنید. برای مثال اگر فلش شما درایو F است، عبارت F: را در CMD وارد کرده و Enter بزنید.
- حالا دستور زیر را دقیقاً در محیط CMD وارد کنید و کلید Enter را بزنید:
attrib -h -r -s /s /d *.* - چند لحظه صبر کنید تا دستور اجرا شود. سپس دوباره فلش را در File Explorer باز کنید. اگر فایل‌ها صرفاً به دلیل تغییر ویژگی‌های Hidden و System پنهان شده باشند، باید دوباره قابل مشاهده باشند.
- اگر در کنار فایلهای اصلی، میانبرهای ناشناس یا فایلهای مشکوک مشاهده می‌کنید، صرفاً حذف دستی شورتکات‌ها را راهکار کامل در نظر نگیرید. ابتدا فلش و سیستم را با یک آنتی‌ویروس به‌روز اسکن کنید.
نکته مهم: دستور CMD بالا فقط ویژگی‌های Hidden، Read-only و System را از فایل‌ها و پوشه‌ها برمی‌دارد. این دستور به معنی شناسایی یا حذف ویروس نیست. اگر بدافزار روی فلش یا ویندوز وجود داشته باشد، ممکن است همچنان فعال باشد یا دوباره فایل‌ها را مخفی کند. برای پاکسازی واقعی، فلش و در صورت نیاز خود ویندوز را با یک آنتی‌ویروس معتبر و به‌روز اسکن کنید.
چرا فایلهای فلش مخفی می‌شوند؟
در آلودگی‌های موسوم به «ویروس شورتکات»، یکی از رفتارهای رایج این است که بدافزار فایل‌ها و پوشه‌های اصلی را مخفی یا سیستمی می‌کند و به جای آن‌ها میان‌برهایی ایجاد می‌کند. این میان‌برها ممکن است کاربر را به اجرای فایل یا کد مخرب هدایت کنند.
البته صرف مشاهده شورتکات به تنهایی برای تشخیص قطعی آلودگی کافی نیست. گاهی فایل‌ها به دلایل دیگری نیز مخفی می‌شوند. به همین دلیل اگر با چنین مشکلی مواجه شدید، بهتر است علاوه بر بازگرداندن فایلهای مخفی، فلش و سیستم را نیز بررسی و اسکن کنید.
آیا دستور CMD ویروس شورتکات را حذف می‌کند؟
خیر. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که هنگام استفاده از روش CMD باید بدانید. دستور attrib یک ابزار داخلی ویندوز برای تغییر ویژگی فایل‌هاست و خودش نقش آنتی‌ویروس ندارد.
بنابراین ممکن است پس از اجرای دستور، فایلهای شما دوباره نمایش داده شوند، اما بدافزار همچنان روی فلش یا سیستم وجود داشته باشد. اگر هدف شما حذف آلودگی است، باید از یک آنتی‌ویروس برای اسکن و پاکسازی استفاده کنید.
ویروس شورتکات چگونه منتقل می‌شود؟ (راه‌های پیشگیری از آلودگی)
بدافزارهایی که باعث ایجاد شورتکات‌های مشکوک روی فلش می‌شوند، می‌توانند از طریق فایل‌ها و حافظه‌های قابل حمل بین سیستم‌های مختلف منتقل شوند. اتصال فلش به سیستم‌های آلوده یا اجرای فایلهای ناشناس می‌تواند خطر آلودگی را افزایش دهد.
مهم‌ترین نکات پیشگیری عبارتند از:
- اتصال فلش به کامپیوترهای عمومی یا ناشناس: اگر فلش خود را به سیستم‌هایی که از وضعیت امنیتی آن‌ها مطمئن نیستید متصل می‌کنید، بهتر است پس از آن فلش را اسکن کنید.
- اجرای شورتکات‌های ناشناس: اگر ناگهان به جای پوشه‌ها و فایلهای معمول خود با تعداد زیادی Shortcut مواجه شدید، بدون بررسی روی آن‌ها دوبار کلیک نکنید.
- دانلود فایل از منابع نامعتبر: فایلهای ناشناس، نرم‌افزارهای دستکاری‌شده و فایلهای اجرایی ناشناخته می‌توانند حاوی بدافزار باشند.
- به‌روز نگه داشتن آنتی‌ویروس: فعال بودن یک آنتی‌ویروس و به‌روز بودن پایگاه تشخیص آن می‌تواند به شناسایی و پاکسازی بسیاری از تهدیدات کمک کند.
- احتیاط هنگام استفاده از حافظه‌های USB: قبل از باز کردن فایلهای موجود در فلش‌های ناشناس، بهتر است ابتدا آن‌ها را بررسی و اسکن کنید.
سوالات متداول (FAQ)
آیا دستور CMD ویروس شورتکات را پاک می‌کند؟
خیر. دستور attrib -h -r -s /s /d *.* فقط ویژگی‌های فایل‌ها را تغییر می‌دهد و می‌تواند فایل‌ها و پوشه‌هایی را که مخفی یا سیستمی شده‌اند دوباره قابل مشاهده کند. برای شناسایی و حذف خودِ بدافزار باید از آنتی‌ویروس استفاده شود.
آیا بعد از اجرای CMD می‌توان شورتکات‌ها را حذف کرد؟
اگر فایلهای اصلی دوباره نمایش داده شدند، می‌توانید شورتکات‌های مشکوک را حذف کنید؛ اما حذف آن‌ها به تنهایی به معنی پاک شدن بدافزار نیست. بهتر است ابتدا فلش را با آنتی‌ویروس اسکن کنید تا فایل یا برنامه مخرب احتمالی نیز شناسایی و پاکسازی شود.
آیا با فرمت کردن فلش، ویروس شورتکات پاک می‌شود؟
فرمت کردن فلش معمولاً فایل‌ها و داده‌های موجود روی همان حافظه را حذف می‌کند و می‌تواند آلودگی موجود روی فلش را نیز از بین ببرد؛ اما این کار مشکل احتمالی خودِ کامپیوتر را برطرف نمی‌کند. اگر ویندوز آلوده باشد، اتصال دوباره فلش به آن سیستم می‌تواند باعث آلودگی مجدد شود. همچنین قبل از فرمت، باید از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان تهیه کنید.
آیا ویروس شورتکات باعث پاک شدن اطلاعات می‌شود؟
در بسیاری از موارد، فایلهای اصلی حذف نشده‌اند و فقط به صورت مخفی یا سیستمی درآمده‌اند؛ به همین دلیل اجرای دستور attrib می‌تواند باعث نمایش دوباره آن‌ها شود. با این حال نمی‌توان سلامت تمام فایل‌ها را بدون بررسی تضمین کرد. اگر فایل‌ها همچنان نمایش داده نمی‌شوند یا با خطا مواجه هستید، ممکن است مشکل فقط مخفی شدن فایل‌ها نباشد و نیاز به بررسی بیشتری وجود داشته باشد.
آیا ویروس شورتکات می‌تواند اطلاعات شخصی را سرقت کند؟
رفتار همه بدافزارهایی که با عنوان «ویروس شورتکات» شناخته می‌شوند یکسان نیست. برخی از آن‌ها عمدتاً برای مخفی کردن فایل‌ها و ایجاد میانبرهای مخرب طراحی شده‌اند، اما نمی‌توان بر اساس ظاهر شورتکات مشخص کرد که یک فایل دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد. به همین دلیل، اگر احتمال آلودگی وجود دارد، بهتر است سیستم و فلش را با آنتی‌ویروس اسکن کنید و از اجرای فایلهای ناشناس خودداری کنید.
آیا گوشی موبایل هم به ویروس شورتکات آلوده می‌شود؟
بسیاری از بدافزارهای قدیمی شورتکات برای محیط ویندوز طراحی شده‌اند و مستقیماً روی اندروید یا iOS اجرا نمی‌شوند. با این حال، نمی‌توان درباره همه فایلهای مخرب موجود روی یک فلش چنین حکم قطعی داد. اگر فلش آلوده را به گوشی متصل می‌کنید، فایلهای ناشناس را اجرا نکنید و در صورت مشاهده رفتار غیرعادی، حافظه را بررسی کنید.
بهترین راه برای جلوگیری از آلودگی مجدد چیست؟
فلش‌های ناشناس را بدون بررسی به کامپیوتر متصل نکنید، روی Shortcutهای مشکوک دوبار کلیک نکنید، ویندوز و آنتی‌ویروس را به‌روز نگه دارید و حافظه‌های USB را در صورت نیاز اسکن کنید. همچنین بهتر است قابلیت‌های اجرای خودکار را مطابق تنظیمات امنیتی مورد نظر خود مدیریت کنید.
اگر فایل‌ها با CMD برگردند، یعنی سیستم کاملاً پاک شده است؟
خیر. نمایش دوباره فایل‌ها فقط نشان می‌دهد که ویژگی‌های مخفی یا سیستمی آن‌ها تغییر کرده است. این موضوع به تنهایی ثابت نمی‌کند که بدافزار از فلش یا کامپیوتر حذف شده است. اگر احتمال آلودگی وجود دارد، پس از بازگردانی فایل‌ها، یک اسکن امنیتی کامل انجام دهید.
10 پاسخ
ممنون بابت توضیحات کامل. من همیشه فکر می‌کردم وقتی فایل‌ها تبدیل به Shortcut میشن یعنی اطلاعات پاک شده.
خواهش میکنیم. خیر، معمولاً اطلاعات شما حذف نشده است. در بسیاری از مواقع فایل‌ها همچنان وجود دارند و فقط مخفی شده‌اند. به همین دلیل بهتر است قبل از فرمت کردن فلش، ابتدا روش‌های بازیابی و حذف ویروس را امتحان کنید.
این ویروس باعث خراب شدن فایل‌ها هم میشه یا فقط اسم و ظاهرشون رو تغییر میده؟
در بیشتر موارد ویروس شورتکات فایل‌ها را حذف نمی‌کند، بلکه آن‌ها را مخفی کرده و میانبرهای آلوده جایگزین می‌کند. با حذف ویروس و برداشتن حالت Hidden معمولاً فایل‌ها دوباره قابل مشاهده هستند. البته بهتر است قبل از هر کاری از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان داشته باشید.
آیا ویروس شورتکات فقط از طریق فلش منتقل میشه یا ممکنه از اینترنت هم وارد سیستم بشه؟
بیشتر موارد از طریق حافظه‌های جانبی مثل فلش و هارد اکسترنال دیده می‌شود، اما در بعضی شرایط می‌تواند از طریق فایلهای آلوده دانلود شده یا سیستم‌های دیگر در شبکه هم منتقل شود. بهتر است همیشه فایلهای ناشناس را قبل از اجرا بررسی کنید.
من چند وقت پیش فلش یکی از دوستانم رو به لپ‌تاپ زدم و بعدش همه فایل‌ها تبدیل به شورتکات شدن. فکر کردم فایل‌ها پاک شدن. با روش‌هایی که گفتید تونستم دوباره فایل‌ها رو برگردونم. فقط یک سوال، آیا بعد از حذف ویروس باید فلش رو فرمت کنیم؟
خوشحالیم که مشکل شما حل شده. فرمت کردن همیشه ضروری نیست، اگر بتوانید ویروس را به‌طور کامل حذف کنید و فایلهای اصلی را برگردانید، نیازی به فرمت نیست.چنانچه سیستم شما ویروسی باشد با فرمت کردن فلش مشکل حل نمیشود.
من با دستور CMD فایل‌هام رو برگردوندم ولی بعد از چند روز دوباره شورتکات‌ها برگشتن. مشکل از کجاست؟
اگر ویروس دوباره فعال شده، احتمالاً فقط فایل‌ها را برگردانده‌اید ولی عامل اصلی حذف نشده است. پیشنهاد میکنیم ابتدا سیستم و حافظه جانبی را با آنتی ویروس اسکن کنید و بعد مراحل بازگردانی فایل‌ها را انجام دهید.